Naast flink wat vierkante meters landbouwgrond, kassen, een bloementuin, kruidentuin, compoststraat en fruitbomen, beschikt Stads landbouw Mooieweg sinds eind 2017 ook over een permatuin. Het stuk land was ooit een schapenweide. Theo Janssen -vrijwilliger bij Stads landbouw Mooieweg-was vanaf het begin betrokken bij de opbouw van de permatuin en nog steeds is deze in ontwikkeling. Wij vroegen Theo zijn kennis met de lezers te delen.
Samenwerken met de natuur Een permatuin is een tuin die ontstaat volgens de principes van permacultuur: samenwerken met de natuur, niet tegenwerken.Het lijkt op een klein ecosysteem dat zichzelf in balans houdt, voedsel oplevert en schoonheid brengt. Variatie is de sleutel: groenten, kruiden, bloemen, struiken en bomen groeien door elkaar, zodat ze elkaar ondersteunen.
‘We werken met de natuur mee. De permatuin moet ecologisch in balans z ijn,’ aldus Theo. ‘Het is de bedoeling om zo weinig mogelijk in te grijpen. Naarmate de tijd vordert wordt een permatuin steeds vruchtbaarder omdat we veel mulchen -je moet alleen veel geduld hebben.’
Wat er groeit en leeft
Dit deel van de tuin is gevuld met zowel vaste planten als éénjarigen, bomen, struiken, bloemen, kruiden en bijzondere eetbare soorten. Hier geen rijtjes met één soort groente, maar een mix van planten die elkaar versterken. Zo heb je minder plagen.
In de permatuin hebben we een vijver gecreëerd als belangrijk waterelement voor waterplanten en -dieren zoals kikkers en padden. Dieren zijn sowieso heel belangrijk in een permatuin: bijen, vogels, egels, kikkers en insecten krijgen hier hun plek. Ze bestuiven, eten plaagdieren en helpen de bodem gezond houden.
Het doel
Het doel van de permatuin is dat deze de biodiversiteit stimuleert en het nodigt zowel flora als fauna uit om mee te doen. Er is ruimte voor egelhuisjes en vogelnestjes, zodat dieren worden uitgenodigd om deel te worden van dit ecosysteem. Permacultuur betekent ook: goed kijken, observeren en alles benutten wat groeit.
‘Vaste planten moeten minstens drie functies hebben,’ legt Theo uit. ‘Ze moeten bijvoorbeeld mineralen toevoegen aan de bodem, aantrekkelijk zijn voor insecten of eetbaar zijn.’
Een greep uit al het eetbaars
• Fruitbomen: pruim, kerspruim, appel, peer, perzik.
• Bessen: fazantenbes, rode en zwarte bes, framboos, kruisbes, blauwe bes, jostabes, honingbes, appelbes en gojibes.
• Eénjarige planten: zoete aardappel, pofmaïs, yacon, olifanten-knoflook, aardpeer en kardoen.
• Specialiteiten: mispel, duindoorn en de ‘beroemde’ uiensoepboom -ook wel maggi boom genoemd.
‘De mispel oogsten we in november. Als de mispels rot zijn, is het eetbaar. En van de duindoorn maakt de jam ploeg gelei. De uiensoepboom trekt veel bijen en insecten en de smaak lijkt wat op ui. Eigenlijk is een permatuin een voedselbos in het klein,’ zegt Theo. ‘Soms groeit er ook iets dat je liever niet hebt – de natuur is immers weerbarstig- maar dat hoort erbij.’
Wie er werken
De permatuin is een levend experiment, een plek van geduld en samenwerking. Elke vrijdagmiddag werkt een team van vrijwilligers in de tuin. Zij zorgen voor onderhoud, oogst en ontwikkeling. In totaal zijn er zeven vrijwilligers die kennis hebben van de permatuin. Wie hier rondloopt, ziet dat mens en natuur elkaar kunnen versterken. Elke plant, elk dier, elke vrijwilliger draagt een stukje bij – en samengroeit er iets groters dan de som der delen.
Maar we kunnen hier nog wat hulp gebruiken. Op de website staat een vacature voor Medewerker Permatuin met daarin alle informatie. En omdat vrijwilliger Theo graag wil stoppen met coördineren, doen we bij deze ook een oproep voor Coördinator Permatuin. Word jij blij van alles wat groeit en bloeit en heb jij kennis op het gebied van permacultuur of interesse je hierin te verdiepen? Dan zijn deze vacatures een mooie kans!