Volg je ons op de socials, dan heb je misschien wel gelezen dat we tijdens onze Zelfoogst Zaterdagen regelmatig verse paardenmest aanbieden. Deze verse paardenmest echter is nog niet helemaal klaar voor direct gebruik. Daar is eerst nog iets anders voor nodig. We leggen je uit hoe je deze organische krachtpatser eenvoudig thuis composteert en toepast in je eigen tuin.
Rijpe paardenmest
Als je verse paardenmest direct op het land verwerkt, geeft dat risico op wortelverbranding en een te hoge stikstofconcentratie in de bodem. Daar gedijen je planten niet zo best op. Ook kan het wat ongewenste zaden bevatten die nog kunnen ontkiemen. Meestal verdwijnen deze risico’s als je de paardenmest goed laat rijpen.
Dit kun je doen door de paardenmest enkele maanden voordat je gaat zaaien of beplanten, te mengen met de grond. Maar beter nog: door de paardenmest te composteren. Dat doe je het beste zo’n 10 tot 12 maanden.
Thuis composteren van paardenmest
Voor het thuis composteren van paardenmest ga je als volgt te werk:
1. Verzamel materialen; verse paardenmest, droog bladmateriaal*, takken en twijgjes.
2. Start de composthoop; maak een laag van 10–15 cm takken/twijgjes voor beluchting. Leg hier overheen afwisselend lagen paardenmest (10–15 cm) en bladmateriaal (5–10 cm).
3. Beheer van vocht en lucht; houd de hoop vochtig als een uitgewrongen spons. Keer de hoop elke 12 weken om voor een gelijkmatige afbraak en zuurstoftoevoer. Dek de bovenkant af met een stuk zeil of rietmat zodat in de zomer genoeg vocht in de hoop blijft en in de winter er niet te veel vocht bij komt. Houd de boel luchtig en zorg dat er lucht aan de zijkant in en uit de hoop kan stromen.
4. Rijpingstijd; na ongeveer 10 maanden is de compost grofweg klaar. Na 12 maanden is de mest volledig omgezet tot stabiele, donkere compost.
5. Bewaar; bewaar de gecomposteerde paardenmest tot gebruik op een droge, geventileerde plaats.
*Beschik je over onvoldoende droog bladmateriaal, bewaar de paardenmest dan tijdelijk in een schaduwrijk hoekje van je tuin. Door het op karton te leggen en af te dekken met een zeil beperk je het uitspoelen van de waardevolle stikstof in de plaatselijke bodem. Zodra in de herfst voldoende droog bladmateriaal beschikbaar is kun je starten met composteren.
Gebruik van gecomposteerde paardenmest in tuin
Paardenmest is een topper als het gaat om betaalbare, duurzame en organische meststoffen voor zowel moestuinen, siertuinen als fruitbomen. Het stimuleert het bodemleven en verbetert de bodemstructuur, wat ideaal is voor schimmels, bacteriën en andere bodembewoners. Samen met bladeren leveren dit een langdurige compost op waar je tuin blij van wordt.
Gecomposteerde paardenmest breng je het beste aan in het voor- of najaar, vlak voor de groei- cq. rustperiode. Bedek de bodem met een laag van 3 – 5 cm en hark dit in tot 10 cm in de bodem. Bij fruitbomen is deze laag 5 – 10 cm en mag de mest de stam niet raken. Na het inharken kun je de bodem het beste bedekken met een dunne bladlaag of ander mulch materiaal, om eventueel aanwezig onkruidzaad niet te laten ontkiemen. Nu kan de paardenmest haar mooie werk gaan doen.
Liefhebbers van paardenmest
Kompost van gerijpte paardenmest levert een geleidelijke afgifte van stikstof, fosfaat en kalium. Sommige groentegroepen zijn er dol op, terwijl anderen er maar weinig van nodig hebben. In onderstaand overzicht vind je een leidraad voor het gebruik van de mest.
Een paar laatste tips & tricks
● Paardenmest kan ‘veilig’ in moestuinen, mits deze goed is afgerijpt.
● Werk de rijpe paardenmest door de bovenste 10 cm grond vóór het zaaien of planten.
● Laat na toediening van de rijpe mest de grond 2–3 weken rusten om verbranden te voorkomen.
● Meng organische paardenmest niet met kunstmest; de werking van beide soorten overlapt elkaar (teveel van het goede) en het risico op uitspoeling van stikstof neemt toe. Dit schaadt de bodem en de planten die daarin staan.
● Zorg ervoor dat je in je tuin planten hebt staan in de met gecomposteerde paardenmest bewerkte grond. Dek lege plekken af met een mulchlaag van bijvoorbeeld bladeren, houtsnippers en verkleind snoeiafval.
● Houd bij ‘liefhebbers’ van paardenmest extra compost paraat voor tijdens de groeiperiode.
● Wissel jaarlijks van gewasgroep (rotatie) om bodemziekten te beperken.
Met deze eenvoudige gebruiksaanwijzing zet je goedkope paardenmest om in hoogwaardige compost. Zo geef je je tuin een natuurlijke, duurzame boost zonder ingewikkelde technieken of dure extra’s.